Άρθρα

 - Στη Χειμάρρα πηγαίνετε; - Συχνά, τα τελευταία τρία χρόνια πηγαίνω κάθε χρόνο - Τι εικόνες έχετε από τα παιδικά σας χρόνια; - Έχω αναφερθεί χιλιάδες φορές στα παιδικά μου χρόνια. Ήταν δύσκολα παιδικά χρόνια όπως και πολλών συμπατριωτών μου. Εντάξει ήταν δύσκολα… Χαίρομαι όμως που τα πέρασα, γιατί έτσι εκτιμάς καλύτερα και τη ζωή σου και το πως έρχονται τα πράγματα στη ζωή σου. Εκτιμώ και δεν ξεχνώ ποτέ εκείνα τα χρόνια και δεν ξεχνώ από πού ξεκίνησα.

Πριν από 19 χρόνια σε ένα μικρό χωριό της πολύπαθης Βορείου Ηπείρου συντελέστηκαν γεγονότα άγνωστα στους πολλούς. Γεγονότα, μεγάλης έντασης και σημασίας, αφού αποτέλεσαν σε μεγάλο βαθμό τη θρυαλλίδα για το ξέσπασμα μιας γενικευμένης, λαϊκής εξέγερσης που οδήγησε τελικώς στην απελευθέρωση της χώρας από το τυραννικό κομμουνιστικό καθεστώς του Ραμίζ Αλία.

Όταν ακόμα η κομουνιστική δικτατορία του χότζα ήταν στα σχεδία

 5 νέοι από τη Λύβενα, ήταν από τους πρώτους που αντισταθήκαν, Φεύγοντας μάλιστα την ήμερα που οι κομουνιστές είχαν συγκέντρωση στο κέντρο του χωρίου.

Έτσι μετά από ημερόνυχτα περπατήματος κατάφεραν να έρθουν στην Ελλάδα. Τα παιδιά αυτά είναι:

Ο αϊτός του βουνού και του κάμπου, χαρισματικός ηγέτης και εξαίρετος οπλαρχηγός της Ηπείρου Ευθύμιος Γεωργίου Λιώλης γεννήθηκε στην Κρανιά της Β. Ηπείρου το 1880 και εκοιμήθη στην Αθήνα στις 16.6.1961.
Για τους διακεκριμένους άνδρες κάθε γη είναι τάφος - («ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος»-Αρχαίο ελληνικό ρητό). Δεν υπάρχει ούτε αρχή ούτε και τέλος στη βιογραφία - ιστορία του οπλαρχηγού του Μακεδονο-Ηπειρωτικού Αγώνος Θύμιου Λιώλη.

Ήταν 12/12/90, τότε που οι Θύμιος Μάσιος, Αηδόνης Ράφτης, Θανάσης Κότσης και Βαγγέλης Μήτρου( οι 3 από τ' Αλήκου, ο ένας από τη Γέρμα) αποφάσισαν να περάσουν τα συρματοπλέγματα των συνόρων.Όμως λίγα μέτρα πριν φθάσουν εκεί, εντοπίστηκαν και σκοτώθηκαν από τους φαντάρους του συνοριακού φυλάκιου.
Απαγορεύτηκε στους συγγενείς να πλησιάσουν στα παιδιά τους και να τα πάρουν από το μέρος που τα σκότωσαν.
Τότε κάτοικοι από το χωριό Αλήκο και των γύρω χωριών, με τσεκούρια και άλλα αντικείμενα ξεκίνησαν για το χωριό Σκάλα.
Οι δυνάμεις του στρατού βλέποντας τους δεκάδες αγριεμένους ανθρώπους να διαδηλώνουν εναντίον τους, οπισθοχώρησαν και επέτρεψαν στους συγγενείς να πάρουν τα άψυχα κορμιά των νέων.
Την άλλη μέρα, όλος ο Βούρκος ξεκίνησε να διαμαρτυρηθεί προς την πόλη των Αγίων Σαράντα.
Στη Γκιάστα συγκρούσθηκαν άγρια με τα σώματα του στρατού και της αστυνομίας τα οποία είχαν διαδόσει παντού πως " Οι κάτοικοι του Αλήκου θέλουν να καταστρέψουν την πόλη.
Πίσω από αυτούς κρύβεται ο ταξικός και εξωτερικός εχθρός".
Εκεί πληγώθηκε και ο Δημήτρης Μάνος, ο οποίος κρατούσε στους ώμους του το άψυχο σώμα ενός από των παιδιών.
Ο δρόμος δεν άνοιξε και οι κάτοικοι γύρισαν ξανά σπιτιά τους .
10 χρόνια μετά, ο τότε πρωθυπουργός της Αλβανίας Σαλί Μπερίσα κύρηξε αυτή τη μέρα, ημέρα κατά της Δικτατορίας και τα παιδιά Μάρτυρες της Δημοκρατίας.
Στις 12 Δεκεμβρίου 2006 στο χωριό Αλήκο των Αγίων Σαράντα, πλήθος κόσμου τίμησε τους 4 αδικοχαμένους νέους του Βούρκου, σύμβολα του αγώνα κατά της δικτατορίας.